Broonk

Tijdens het Broonkweekend in Noorbeek vinden verschillende tradities en feesten plaats. Het belangrijkste onderdeel is de sacramentsprocessie, waarin de kerkelijke pronkstukken worden meegedragen en alle Noorbeekse verenigingen meelopen.
 
Het is niet precies bekend wanneer de parochie Noorbeek de Broonk voor het eerst organiseerde. In de archieven van de schutterij zijn echter stukken uit 1836 gevonden waarin al wordt gesproken over de Broonk in Noorbeek.

Voorbereidingen Broonk

In de week voorafgaande aan de Broonk wordt er door de Jonkheid niet stilgezeten. Zo worden de processiebogen opgezet, de processievlaggen opgehangen en allerlei andere voorbereidingen getroffen.

Ook wordt er in de weken voor de Broonk gecollecteerd voor het polvergeld. Met de opbrengsten uit deze collecte kan de Jonkheid het kamerschieten bekostigen.

Broonkzaterdag

Op Broonkzaterdag wordt het dorp door de Jonkheid verder klaargemaakt voor de Processie. Zo wordt het “heilig huisje” op de Pley opgebouwd, de processiehemel in elkaar gezet, de Jonkheidsvaandels klaargezet en wordt vanuit de kerk de processievlag uitgehangen. Ook worden de Pley en de Onderstraat klaargemaakt voor de kermis die na de Processie plaatsvindt.
 

Als alle voorbereidingen zijn getroffen wordt begonnen het het laden van de kamers. Nadere informatie over het kamerschieten vindt u hier. 

Rond 18.45 uur knallen honderd kamers en wordt de Broonk officieel door de Jonkheid ingeschoten.

Broonkzondag

Op Broonkzondag vinden verschillende tradities en festiviteiten plaats: de Processie, de matinee op de Pley en het feest in de avond. Verreweg het belangrijkste van Broonkzondag is de processie. 

 

De Processie wordt georganiseerd door het processiecomité. Dit comité is speciaal in het leven geroepen voor het organiseren van de processie. In dit processiecomité zitten alle dorpsbewoners die een rol hebben bij het organiseren van de Processie. Zo maken onder andere een afvaardiging van het kerkbestuur, de pastoor en een vertegenwoordiging van het bestuur van de Jonkheid deel uit van dit comité. De voorzitter van het processiecomité is de kapitein van de Jonkheid.

Tijdens de Processie loopt de Jonkheid vanzelfsprekend mee. De groep van de Jonkheid bestaat uit: het bestuur van de Jonkheid, het Brigidabeeld dat door leden wordt gedragen en de Jonkheidsvlaggen.

 

De volledige Processie bestaat uit:

het processievaandel, de schutterij, schoolkinderen die een thema uitbeelden met drie rozenkransen als pronkstuk, de Jonkheid, Pandores, de voetbalvereniging, Jonkheid Terlinden, de harmonie, het zangkoor, het sacramentsvaandel, de communicantjes, de misdienaars, de processiehemel met daaronder de pastoor met het Allerheiligste, het kerkbestuur, eventueel een afgevaardigde van de gemeente, de flambouwdragers en biddende mannen en vrouwen.

Op dit moment zijn er drie processieroutes die afwisselend worden gebruikt. De eerste route loopt via Schey en de Peul, de tweede via Bergenhuizen en de derde via Vroelen. Door de inwoners van Noorbeek en de Jonkheid worden vier rustaltaren, ook wel “heilige huisjes” genoemd, geplaatst.

 

Bij elk rustaltaar geeft de pastoor de zegen, terwijl de Jonkheid vijftien kamers schiet op het moment dat de pastoor het Allerheiligste omhoog houdt. De straten waar de Processie doorheen loopt zijn door inwoners versierd met broonkpaaltjes, broonkvlaggen en bloemstukken. Bij sommige rustaltaren maken inwoners zelfs een prachtig bloementapijt. 
 
Het eindpunt van de Processie is het laatste rustaltaar op de Pley. Vervolgens wordt er door de harmonie en het zangkoor nog een gezamenlijk slotlied ten uitvoer gebracht. Hierna is de Processie ten einde. 
 
Na afloop begint de matinee op de Pley. In samenwerking met café D’r Pley wordt elk jaar gezorgd voor een artiest en/of een DJ die voor de muziek zorgen. Rond 17.00 uur eindigt de matinee en verplaatst het feest zich naar de Onderstraat, waar het rond 19.30 uur opnieuw begint en doorgaat tot in de late uurtjes. Ook daar zijn er meerdere artiesten aanwezig die voor muziek en sfeer zorgen. 

Broonkmaandag

Broonkmaandag staat in Noorbeek bekend als de dag van de Jonkheid. Rond 6.00 uur komen enkele Jonkheidsleden bij elkaar om met veel lawaai en geluid het dorp wakker te maken en alle (bestuurs)leden die niet op tijd zijn gekomen uit bed te halen. Zo weet heel Noorbeek dat Broonkmaandag officieel is begonnen.

 

Wanneer het richting 10.30 uur gaat, vertrekt de Jonkheid naar het huis van de Kapitein. Daar wordt aan alle aanwezige leden een boterham met spek en ei aangeboden, als stevigebodem voor de rest van de dag. Rond 11.45 uur vertrekt de volledige Jonkheid richting Eetcafé Tinus, hier staan de harmonie en schutterij klaar om de Jonkheid naar de kerk te begeleiden voor de Jonkheidsmis. 

Voordat de Jonkheid, harmonie en schutterij vertekken naar de kerk, wordt eerst de koning van de schutterij afgehaald. Om 12.30 uur begint dan de Jonkheidsmis. Deze mis wordt in het dialect gehouden en georganiseerd door een aantal leden van de Jonkheid. Tijdens de mis staan drie bestuursleden van de Jonkheid gedurende de hele mis voor het altaar. Ook worden er tijdens de Jonkheidsmis kamers geschoten door de Jonkheid.

Na de Jonkheidsmis begint het “poalke houwe”. Hierbij trekken de Jonkheid, de harmonie en de schutterij door het dorp langs een aantal “poalkes” (oude boomstammen). Deze stammen worden door inwoners van Noorbeek geplaatst en vervolgens door de “bielemannen” met bijlen omgehakt.

Terwijl de “bielemannen” druk bezig zijn met het omhakken van de “poalkes”, zorgt de harmonie voor muziek en wordt er door de kinderen van Noorbeek en de leden van de Jonkheid, aangevoerd door de kaptein gereid. Traditioneel staat het eerste “poalke” bij de koning van de schutterij, het voorlaatste bij de keizer van de schutterij en het laatste “poalke” op de Pley. In totaal staan er ieder jaar ongeveer zeven “poalkes” verspreid door het dorp, en deze worden gedurende de middag allemaal aangedaan.

Rond de klok van 18.00 uur komt de stoet aan op de Pley, waar het laatste “poalke” wordt omgehakt en nog één laatste keer wordt gereid. Ten slotte speelt de harmonie het Limburgs volkslied en daarmee zit het “poalke houwe” erop.

Slagerij Nuijts verzorgt het avondeten en vervolgens kan het afsluitende avondprogramma beginnen. Het feest op de Pley en in de Onderstraat duurt nog tot in de late uurtjes.