Historie

De oprichting van de Jonkheid

Begin zeventiende eeuw beleeft Limburg een zware periode: oorlogen, plunderingen en voedseltekorten teisteren de streek. Wanneer in 1634 ook nog de gevreesde veepest uitbreekt, drijft dit de Noorbeekse boeren tot wanhoop. In hun nood wenden zij zich tot hun patroonheilige, de Heilige Brigida. Brigida staat bekend om haar liefde en zorg voor dieren, en daarom zien de inwoners van Noorbeek haar als de aangewezen heilige om hun gebeden aan te richten.
Onze voorvaderen beloven de Heilige Brigida dat zij voor haar een den zullen halen en deze voor haar kerk zullen planten, als zij het dorp beschermt en ervoor zorgt dat de veepest verdwijnt. Op de tweede zaterdag na Pasen trekt de Jonkheid vervolgens naar het bos om, zoals beloofd aan Sint Brigida, een den te halen. De den wordt voor de kerk geplant, en het Noorbeekse vee blijft de veepest bespaard.
 

Tot op de dag van vandaag haalt de Jonkheid van Noorbeek, als teken van dank aan de Heilige Brigida, traditioneel op de tweede zaterdag na Pasen een nieuwe Sint Brigida‑den.

Doordat het Sint Brigida‑Denhalen zijn oorsprong heeft in het jaar 1634, mag worden aangenomen dat in datzelfde jaar ook Jonkheid Sancta Brigida Noorbeek is ontstaan. Dit jaartal is dan ook in 1982, bij het opstellen van de statuten van de Jonkheid, officieel vastgelegd als het oprichtingsjaar.

De Jonkheid heeft als doel het handhaven en eventueel uitbreiden van de tradities in de voormalige gemeente en parochie Noorbeek. Het halen van de Sint Brigida-den en het organiseren van de jaarlijkse sacramentsprocessie zijn de twee belangrijkste tradities. Lid kan ieder mannelijke, ongehuwde inwoner van de voormalige gemeente en parochie Noorbeek zijn. De vereniging telt momenteel ongeveer 80 leden en staat onder leiding van een bestuur, bestaande uit 10 personen die uit hun midden een kapitein, secretaris en penningmeester aanwijzen. Een bestuurslid heeft een zittingsperiode van drie jaar en kan zich op de jaarvergadering herkiesbaar stellen.

De kapitein

De kapitein, voorzitter en hoofdvertegenwoordiger van de vereniging, wordt door de bestuursleden uit hun midden gekozen.

Tijdens officiële gelegenheden draagt de kapitein het kapiteinszilver, dit is een sikkelvormige borstplaat met als opschrift: “Den Kapiteyn der Jonkeyd Noorbeek”.

Op basis van de zilvermerken kan worden vastgesteld dat deze zilverplaat is vervaardigd tussen 1814 en 1831 (Bron: Rijksarchief Maastricht).

Vanaf 1921 zijn de namen van de kapiteins bijgehouden, waarvan onderstaand overzicht:

1921 – 1931

1931 – 1936

1936 – 1951

1951 – 1958

1958 – 1961

1961 – 1967

1967 – 1970

1970 – 1973

1973 – 1974

1974 – 1985

1985 – 1993

1993

1993 – 1995

1995 – 2001

2001 – 2003

2003 – 2010

2010 – 2014

2014 – 2016

2016 – 2022

2022 – heden

Winandus van den Hove

Willem Munier

Frits Demollin

Jos Haesen

Leo Ploumen

Giel Kleijnen

Lambert Offermans

André Keulders

Jules Jahae

Jean Bastings

John Duijsings

Frans Huntjens

Patrick De Bie

Aldwin Loo

Frank Offermans

Micha Gubbels

Rob Ramaekers

Kevin Kleijnen

Barry Ritzen

Rik Schins