Sint-Brigida
Sint‑Brigida werd geboren in het jaar 453 in Faughart, Ierland, en overleed op 1 februari 523 in haar klooster in Kildare. Zij staat bekend om haar grote liefde voor dieren en wordt daarom vereerd als beschermheilige van het vee, in het bijzonder van het hoornvee. Vanwege deze verbondenheid met dieren wordt de Heilige Brigida vaak afgebeeld met een koe aan haar zijde, zoals ook het geval is in de kerk van Noorbeek.
Deze voorliefde openbaarde zich al op jonge leeftijd, toen Brigida een buitengewoon deugdzaam leven leidde en bekendstond om haar zorgzaamheid. In de vijfde eeuw stichtte zij het klooster van Kildare, dat zou uitgroeien tot een belangrijk religieus centrum. In dit klooster kwam zij uiteindelijk ook te overlijden.
Sint-Brigida in Noorbeek
Het is niet bekend wanneer Sint‑Brigida patroonheilige van de kerk in Noorbeek is geworden. De oudste tot nu toe gevonden connectie tussen Sint‑Brigida en de kerk dateert uit 1528. In dat jaar goot klokkengieter Jan van Trier een nieuwe klok voor de kerk van Noorbeek. Op deze klok, die nog altijd in de klokkentoren van de Sint‑Brigida‑kerk hangt, staat een afbeelding van de Heilige Brigida. Daarnaast draagt de klok het volgende opschrift:
Sca Brigida heischen ich
Tzo deine dienst Gotz luyen ich
Der Tonre verdryven ich
Jan von Tryer gous mich
Anno Dni MVcXXVIII
De vertaling luidt:
Sint‑Brigida heet ik, tot Uw dienst God luid ik, de toorn verdrijf ik, Jan van Trier goot mij in het jaar 1528.
Uit dit opschrift blijkt dat Sint‑Brigida in 1528 al de patroonheilige van de kerk in Noorbeek was.
Niet alleen de kerk, maar ook verschillende andere plaatsen in en rondom Noorbeek zijn naar haar vernoemd: de naastgelegen kapel, de bron in de Wesch, een voormalige herberg en voor de Jonkheid het belangrijkste, de den die jaarlijks wordt gehaald tijdens het Sint‑Brigida‑Denhalen. Noorbeek is een van de weinige dorpen in Nederland waar Sint‑Brigida patroonheilige van de kerk is, wat deze traditie extra bijzonder maakt.
Brigida-dag
De jaarlijkse feestdag van Sint-Brigida is op 1 februari, de dag waarop ze is gestorven. In Noorbeek wordt deze dag jaarlijks gevierd. Op deze eerste februari vinden een aantal activiteiten plaats. In de vroege ochtend vertrekt er vanuit het klooster in Wittem een groep pelgrims richting Noorbeek om bij de festiviteiten aanwezig te zijn. Voordat de mis begint verzamelen de Schutterij, de Jonkheid, de kinderen van de basisschool, inwoners van Noorbeek en de pelgrims bij de Sint-Brigida-bron in de Wesch. Hier worden flesjes water gevuld met het heilige water dat uit de bron stroomt. Vervolgens wordt dit water gezegend door pastoor Tervoort. Dit gezegende water zal de rest van het jaar gebruikt worden als “wijwater”. Vervolgens vertrekt het hele gezelschap richting de kerk voor de mis. In deze mis wordt stilgestaan bij het leven en nalatenschap van de heilige Brigida. Vervolgens worden er door de schutterij en Jonkheid samen nog enkele cafés aangedaan. In Ierland, het geboorteland van Brigida, is 1 februari sinds 2023 een nationale feestdag.
Stichting Saint Brigid's Fire
Stichting Saint Brigid’s Fire werd opgericht in september 2024. De stichting vindt zijn basis in het idee om het eeuwig brandende Brigida-vuur uit Kildare, Ierland, naar Noorbeek te halen. Al snel groeide de gedachte om de stichting breder te trekken, zodat de stichting ook na deze bijzondere tocht relevant en actief kon blijven. Vanuit deze basis zet Saint Brigid’s Fire zich in om de nagedachtenis en verering van Sint-Brigida in Noorbeek te behouden en waar mogelijk uit te breiden.
In 2025, na veel voorbereidend regelwerk, reisde een Noorbeekse delegatie naar Kildare in Ierland. Deze groep bestond uit vertegenwoordigers van meerdere Noorbeekse verenigingen die Sint‑Brigida als naam- of beschermheilige dragen, waaronder dus ook de Jonkheid. Zij trokken samen naar het klooster van Solas Bhride, waar zij het eeuwig brandende Brigida‑vuur in ontvangst mochten nemen.
Het betrof een bijzonder historische en unieke gelegenheid:
het Brigida‑vuur was tot dat moment nog nergens ter wereld eerder uit de kapel meegenomen naar een plaats waar het een blijvende, symbolische betekenis zou krijgen. Voor Noorbeek was dit dus een uitzonderlijk en eervol moment.
Na de ontvangst van het Brigida-vuur kreeg de Jonkheid de taak om het vuur per veerboot van Rosslare naar Cherbourg te begeleiden. Daarna ging de tocht met de auto verder naar de Sint-Brigida-kapel in Fosses-la-Ville (Fr), waar het werd Brigida-vuur werd overgedragen aan de schutterij. Vervolgens werd het vuur nog honderden kilometers begeleid, totdat het uiteindelijk op 1 februari, Brigidadag, 2025 aankwam in de Sint‑Brigida‑kapel in Noorbeek.
Nadere informatie over de stichting vindt u hier.
